Najlepsze miejsca na grzyby w Szczecinie znajdują się na obrzeżach miasta, przede wszystkim w Puszczy Bukowej, Goleniowskiej i Wkrzańskiej. Podpowiadam, który kompleks wybrać, jak zaplanować wyjazd, gdzie zachować ostrożność oraz co zrobić, aby grzybobranie było udane i legalne.
Trzy puszcze dają trzy różne pomysły na grzybobranie
- Puszcza Bukowa sprawdzi się przy poszukiwaniu lasów mieszanych i bardziej urozmaiconego terenu.
- Puszcza Goleniowska oferuje rozległe, spokojniejsze obszary, ale zwykle wymaga samochodu.
- Puszcza Wkrzańska jest dobrym kompromisem między dojazdem, różnorodnością lasu i długością spaceru.
- Najlepszy moment to poranek po kilku wilgotnych dniach, gdy podłoże nie zdążyło jeszcze wyschnąć.
- Bezpieczeństwo ma pierwszeństwo przed pełnym koszykiem. Nie zbieram gatunku, którego nie rozpoznaję bez wątpliwości.
Najlepsze miejsca na grzyby w okolicach Szczecina
Puszcza Bukowa
To najczęściej wybierany kierunek na grzybobranie z południowo-wschodniej części miasta. W pobliżu Zdrojów, Płoni i Kijewa szybko można znaleźć się wśród buków, dębów oraz fragmentów lasu mieszanego. Urozmaicona rzeźba terenu sprawia, że spacer jest ciekawszy, ale bywa też bardziej męczący.
Puszcza Bukowa jest częścią Szczecińskiego Parku Krajobrazowego. Nie oznacza to automatycznego zakazu zbierania grzybów, jednak trzeba uważać na rezerwaty, oznaczenia ochronne i miejsca z zakazem wstępu. Dla mnie to najlepszy wybór, gdy oprócz koszyka liczy się także ładna trasa i kontakt z bardziej naturalnym lasem.
Puszcza Goleniowska
Rozległy kompleks na wschód i północny wschód od Szczecina przyciąga osoby, które wolą dłuższy, spokojniejszy wypad. Dominuje tu więcej borów sosnowych i piaszczystych fragmentów podłoża, dlatego warunki różnią się od tych spotykanych w bukowych lasach Puszczy Bukowej. Największą zaletą jest przestrzeń, a niekoniecznie bliskość centrum.
W praktyce warto przeznaczyć na ten kierunek co najmniej 3-4 godziny, szczególnie jeśli nie znamy jeszcze konkretnego fragmentu lasu. Sam dojazd samochodem może zająć kilkanaście do kilkudziesięciu minut, zależnie od wybranego wejścia i sytuacji na drogach. Nie zakładałbym jednak, że większy kompleks automatycznie oznacza pełny koszyk, bo wynik zależy przede wszystkim od opadów, temperatury i terminu wyprawy.
Puszcza Wkrzańska
To wygodna propozycja dla mieszkańców północnych dzielnic Szczecina oraz osób jadących w stronę Polic i Tanowa. Lasy są tu zróżnicowane, a dzięki licznym drogom leśnym można zaplanować zarówno krótki spacer, jak i kilka godzin spokojnego chodzenia. Wkrzańska dobrze sprawdza się na pierwszy wyjazd, gdy nie chcemy od razu organizować całodniowej wyprawy.
W pobliżu terenów rekreacyjnych, na przykład od strony Głębokiego, można spodziewać się większego ruchu. Jeśli zależy mi na ciszy, wybieram mniej oczywiste wejście dalej od parkingów i głównych tras. Trzeba tylko wcześniej zapisać lokalizację samochodu, ponieważ w gęstym lesie łatwo stracić orientację.
Który las wybrać zależnie od planu
Nie ma jednego najlepszego miejsca dla każdego. Innego terenu potrzebuje rodzina z dziećmi, innego osoba nastawiona na długi marsz, a jeszcze innego ktoś, kto chce połączyć grzybobranie ze spacerem krajobrazowym.
| Obszar | Największa zaleta | Dla kogo | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Puszcza Bukowa | Las mieszany i urozmaicone wzgórza | Dla osób lubiących dłuższe spacery | Strome podejścia, rezerwaty i oznaczenia ochronne |
| Puszcza Goleniowska | Duża powierzchnia i spokojniejsze fragmenty | Dla osób z samochodem i planem na kilka godzin | Łatwo zgubić drogę, duże odległości między punktami |
| Puszcza Wkrzańska | Dobry kompromis między dojazdem a leśnym charakterem | Dla początkujących i na krótszy wypad | Większy ruch przy popularnych wejściach |
| Lasy Arkońskie i Warszewskie | Bliskość miasta i łatwy dostęp | Dla krótkiego spaceru lub rekonesansu | Mniejsza szansa na obfite zbiory przy dużym ruchu |
Jeżeli priorytetem jest sam zbiór, wybrałbym większy kompleks poza najbardziej uczęszczanymi trasami. Jeśli ważniejszy jest szybki odpoczynek po pracy, lasy na obrzeżach Szczecina będą rozsądniejszym rozwiązaniem, nawet przy mniejszej liczbie znalezionych grzybów.
Jak zaplanować udane grzybobranie
Najwięcej daje nie przypadkowy wybór lasu, lecz właściwy moment. Po dłuższej suszy nie oczekuję cudów, nawet w świetnie wyglądającym kompleksie. Zdecydowanie lepsze warunki pojawiają się po kilku wilgotnych dniach, gdy temperatura pozostaje umiarkowana, a ściółka nie wysycha od razu.
Wyrusz rano i sprawdź teren przed wejściem
Poranek ma dwie zalety. Jest chłodniej, a na popularnych parkingach łatwiej znaleźć miejsce. Przed wejściem sprawdzam oznaczenia zakazu wstępu, stan drogi oraz najbliższe punkty orientacyjne, zamiast liczyć wyłącznie na telefon.
Na krótszy wypad wystarczą 2-3 godziny, ale w większej puszczy dobrze zaplanować powrót z zapasem. Warto wysłać komuś informację, w którym rejonie będziemy chodzić. Zasięg telefonu w lesie bywa nierówny, a leśne drogi potrafią wyglądać bardzo podobnie.
Przeczytaj również: Szczecin Warszawa: Odległość, czas, koszty. Jak wybrać transport?
Zabierz sprzęt, który naprawdę pomaga
- koszyk lub przewiewny pojemnik, zamiast foliowej reklamówki,
- mały nóż do oczyszczania znalezisk,
- wodę, przekąskę i naładowany telefon,
- nieprzemakalne buty oraz długie spodnie,
- preparat przeciw kleszczom i nakrycie głowy,
- papierową mapę lub zapisany punkt postoju samochodu.
Foliowa torba szybko robi się wilgotna i przyspiesza psucie grzybów. Koszyk jest praktyczniejszy, bo zapewnia przewiew i pozwala oddzielić delikatne okazy od cięższych. Po powrocie grzyby najlepiej od razu przebrać, oczyścić i przygotować do suszenia, mrożenia albo obróbki.
Gdzie wolno zbierać i jak uniknąć mandatu
W ogólnodostępnych lasach publicznych zbieranie grzybów na własny użytek jest co do zasady bezpłatne. Nie wolno jednak wchodzić na uprawy leśne, do drzewostanów nasiennych, ostoi zwierząt, powierzchni doświadczalnych ani na tereny objęte czasowym zakazem wstępu.
Osobne zasady obowiązują w rezerwatach przyrody i parkach narodowych, gdzie zbiór może być całkowicie zabroniony. Przed wyjazdem sprawdzam aktualną mapę zakazów wstępu Lasów Państwowych oraz tablice przy drogach leśnych. Brak widocznego szlabanu nie zawsze oznacza, że można wejść wszędzie.
Nie niszczę grzybów niejadalnych i nie rozkopuję ściółki. Grzyb najlepiej delikatnie wykręcić albo odciąć przy podłożu, a miejsce pozostawić w możliwie dobrym stanie. Śmieci, ognisko i wjazd samochodem na leśne drogi to znacznie częstsze problemy niż sam sposób zebrania grzyba.
Bezpieczne rozpoznawanie jest ważniejsze niż pełny koszyk
Zbieram wyłącznie gatunki, które rozpoznaję bez wątpliwości. Aplikacja może pomóc zawęzić poszukiwania, ale nie powinna być jedyną podstawą decyzji, ponieważ podobne gatunki różnią się detalami, których zdjęcie nie zawsze pokazuje.
Jeśli mam choć cień niepewności, zostawiam okaz w lesie. Nie próbuję surowego grzyba i nie kieruję się przekonaniem, że każdy trujący gatunek ma nieprzyjemny zapach lub smak. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Szczecinie przypomina także, aby nie podawać dzieciom grzybów, których rozpoznanie nie jest pewne.
Po powrocie przeglądam cały zbiór jeszcze raz. Grzyby z oznakami pleśni, robaczywe albo zebrane przy ruchliwej drodze lepiej wyrzucić, nawet jeśli wyglądają efektownie. Jakość i pewność rozpoznania liczą się bardziej niż liczba kilogramów.
Najlepszy szczeciński plan łączy las z rozsądnym tempem
Na pierwszy wyjazd wybrałbym Puszczę Wkrzańską, na dłuższą wyprawę Puszczę Goleniowską, a na najbardziej krajobrazowy spacer Puszczę Bukową. Nie obiecywałbym sobie konkretnego wyniku, bo grzybobranie zawsze zależy od pogody i lokalnych warunków.
Najrozsądniejszy schemat jest prosty. Wybierz mniej uczęszczany fragment, rusz rano, zabierz koszyk i mapę, sprawdź zakazy oraz zbieraj tylko to, co potrafisz bezbłędnie rozpoznać. Dzięki temu nawet skromny zbiór pozostanie udaną wycieczką, a szczecińskie lasy zachowają swój charakter na kolejne sezony.
